Muzeum Narodowe Warszawa

Muzeum Narodowe w Warszawie to miejsce, gdzie historia sztuki rozciąga się na ponad dwa tysiąclecia. Od egipskich mumii po współczesny polski design, od średniowiecznych ołtarzy po monumentalne płótna Matejki – tutaj zmieści się niemal wszystko. To największe muzeum sztuki w Polsce z kolekcją liczącą ponad 830 tysięcy eksponatów, choć oczywiście nie wszystkie są wystawione jednocześnie.

Co wyróżnia Muzeum Narodowe w Warszawie

Modernistyczny gmach przy Alejach Jerozolimskich wygląda imponująco już z zewnątrz. Budynek powstał w latach 1927-1938 według projektu Tadeusza Tołwińskiego i Antoniego Dygata, a jego surowa elegancja dobrze komponuje się z różnorodnością tego, co kryje w środku.

Muzeum działa od 1862 roku, co czyni je jedną z najstarszych tego typu instytucji w kraju. Przez lata zbiory się rozrastały – dary prywatne, zakupy, dary instytucji międzynarodowych jak UNESCO. Dziś to kompleks kilku lokalizacji, ale to właśnie gmach główny przyciąga największe tłumy.

Nie da się tego muzeum „zaliczyć” w godzinę. To nie jest miejsce na szybkie selfie i dalej w trasę. Jeśli ktoś chce naprawdę zobaczyć najważniejsze kolekcje, powinien zarezerwować co najmniej 3-4 godziny.

Galerie stałe – od starożytności do współczesności

Zwiedzanie najlepiej zacząć od Galerii Sztuki Starożytnej. Czekają tu mumie egipskie – ludzkie i zwierzęce – sarkofagi, figurki Uszebti, które miały służyć zmarłym w zaświatach, oraz fragmenty architektury świątynnej. Prawdziwą perełką jest Portret Chłopca z Fayum – jeden z tych rzadkich starożytnych portretów grobowych malowanych na drewnie, które przetrwały wieki w egipskim klimacie.

Muzeum posiada też największą w Polsce kolekcję antycznych waz greckich. Multimedialne instalacje pomagają zrozumieć kontekst – na przykład tłumaczą znaczenie pieczęci z Bliskiego Wschodu czy pokazują, jak wyglądały starożytne techniki garncarskie.

Galeria Faras to jedyna w Europie i wyjątkowa w skali światowej ekspozycja zabytków kultury nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. Freski zostały uratowane przez polskich archeologów przed zalaniem przez wody tamy asuańskiej.

Wiele osób omija Galerię Faras w pośpiechu do Matejki, a to błąd. Te freski z VIII wieku, w tym przedstawienie świętej Anny, to coś, czego nigdzie indziej w Europie się nie zobaczy. Nubijska sztuka chrześcijańska ma swój unikalny charakter – widać w niej wpływy bizantyjskie, ale przetworzone przez lokalną wrażliwość.

Bitwa pod Grunwaldem i polska sztuka XIX wieku

Galeria Sztuki XIX wieku to bez wątpienia najczęściej odwiedzana część muzeum. Głównie za sprawą jednego obrazu – Bitwy pod Grunwaldem Jana Matejki. To największe polskie malowidło, płótno o wymiarach 4,26 na 9,87 metra, czyli prawie 40 metrów kwadratowych historycznej batalii.

Obraz robi wrażenie nie tylko rozmiarem. Matejko namalował setki postaci, każda z detalami zbroi, heraldyki, ekspresji twarzy. To malowidło powstało w 1878 roku i od razu stało się ikoną polskiego malarstwa historycznego. Warto stanąć przed nim na dłużej i poszukać poszczególnych bohaterów – Władysława Jagiełły, wielkiego mistrza krzyżackiego Ulricha von Jungingena, Zawiszę Czarnego.

Ale galeria to nie tylko Matejko. Znajdziemy tu dzieła Piotra Michałowskiego, Henryka Siemiradzkiego, Józefa Chełmońskiego. Muzeum ma największą w kraju kolekcję tzw. szkoły monachijskiej – polskich artystów, którzy w XIX wieku studiowali w Monachium i wprowadzali do polskiego malarstwa realizm.

Są tu też obrazy europejskich mistrzów – Botticelli, Cranacha, Fabritiusa, Jordaensa. Nie w takiej ilości jak w wielkich muzeach zachodnich, ale wystarczająco, by zobaczyć kontekst, w jakim rozwijała się polska sztuka.

Galeria Sztuki Średniowiecznej i inne kolekcje

Galeria Sztuki Średniowiecznej prezentuje ołtarze skrzydłowe, rzeźby z belek tęczowych (które wisiały w kościołach między nawą a prezbiterium), figury świętych. Dla dzieci może być mniej interesująca, ale miłośnicy historii sztuki docenią jakość eksponatów.

Warta uwagi jest też Galeria Polskiego Designu. Pokazuje meble, tkaniny, sprzęt gospodarstwa domowego z różnych dekad XX wieku, w tym kultowe modele telewizorów i radioodbiorników. To ciekawy sposób na zobaczenie, jak zmieniała się estetyka codzienności.

Galeria Sztuki XX wieku prezentuje kolejne odsłony kolekcji – obecnie można zobaczyć dzieła z lat 1945-1955, okresu, który w polskiej sztuce był pełen napięć między socrealistycznymi wymogami a poszukiwaniami artystycznej niezależności.

Dla kogo jest Muzeum Narodowe w Warszawie

To muzeum sprawdzi się dla różnych odbiorców, choć nie każdy spędzi tu równie dobrze czas. Miłośnicy sztuki i historii mogą zostać na cały dzień – bilety są ważne do zamknięcia, więc nic nie stoi na przeszkodzie. Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym też znajdą coś dla siebie, zwłaszcza jeśli dzieciaki interesują się starożytnym Egiptem (mumie robią wrażenie) lub historią Polski (Bitwa pod Grunwaldem to lekcja historii w formie wizualnej).

Dla małych dzieci, poniżej 6-7 lat, może być trudniej. Muzeum nie ma specjalnych stref zabaw, a sale są duże i wymagają sporo chodzenia. Na plus – na pierwszym piętrze w Galerii Sztuki XIX wieku znajduje się pokój rodzinny i pokój wyciszenia, a przewijaki są dostępne na poziomie -1 i +2.

Muzeum organizuje też warsztaty i zajęcia edukacyjne dla różnych grup wiekowych. Warto sprawdzić program na stronie przed wizytą – czasem można trafić na ciekawe oprowadzanie tematyczne.

We wtorki wstęp na ekspozycje stałe jest bezpłatny. To dobra okazja dla osób, które chcą poznać muzeum bez wydawania pieniędzy, choć trzeba się liczyć z większym tłumem.

Wystawy czasowe i wydarzenia

Poza stałymi kolekcjami muzeum regularnie organizuje wystawy czasowe. Bywają bardzo różne – od monografii konkretnych artystów (jak niedawna wystawa poświęcona Zofii Stryjeńskiej) po tematyczne przeglądy (orientalizm w sztuce polskiej, grafika polska i węgierska). Bilety na wystawy czasowe są osobno płatne i ich ceny różnią się w zależności od ekspozycji.

Muzeum ma też własne kino – Kino MUZ – gdzie odbywają się projekcje filmów związanych ze sztuką, spotkania z twórcami, dyskusje. To ciekawy dodatek dla tych, którzy chcą głębiej zanurzyć się w tematykę sztuki.

Praktyczne informacje – bilety, godziny, dojazd

Godziny otwarcia:

• Poniedziałki – nieczynne
• Wtorek, środa, czwartek – 10:00-18:00
• Piątek – 10:00-20:00
• Sobota, niedziela – 10:00-18:00

Kasy biletowe zamykają się 45 minut przed zamknięciem muzeum, więc nie warto zostawiać zakupu biletu na ostatnią chwilę.

Ceny biletów (ekspozycje stałe):

• Bilet normalny – 20 zł
• Bilet ulgowy – 10 zł (studenci, seniorzy, osoby z kartą dużej rodziny)
• Bilet rodzinny – 40 zł (2 osoby dorosłe + dzieci do 18 lat, maksymalnie 6 osób)
• Dzieci w wieku 7-16 lat – 1 zł
• Dzieci do 7 lat – wstęp bezpłatny

We wtorki wstęp na ekspozycje stałe jest bezpłatny dla wszystkich. W piątki od godziny 17:00 obowiązuje zniżka 50% na wszystkie bilety. To dobre opcje dla osób, które chcą zaoszczędzić.

Dostępny jest też bilet łączony na 3 lokalizacje – Gmach Główny, Królikarnię (Muzeum Rzeźby) i Otwock Wielki. Jest ważny przez 30 dni, więc nie trzeba zwiedzać wszystkiego jednego dnia.

Jak dojechać:

Muzeum znajduje się przy Alejach Jerozolimskich 3, w samym centrum Warszawy, niedaleko Wisły. Dojazd jest bardzo prosty.

• Tramwajem: Najbardziej wygodna opcja. Przystanek „Muzeum Narodowe” znajduje się bezpośrednio przed budynkiem. Kursują tam linie: 7, 8, 9, 22, 24, 25.
• Autobusem: Przystanek „Muzeum Narodowe” obsługują linie: 111, 117, 158, 507, 517, 521. Można też wysiąść na przystanku „Foksal” (linie 116, 128, 180, 195, 222, 503) – stamtąd kilka minut spacerem.
• Metrem: Najbliższe stacje to Centrum (linia M1) i Nowy Świat-Uniwersytet (linia M2). Z obu około 10 minut pieszo.
• Pociągiem: Stacja Warszawa Powiśle (Koleje Mazowieckie, SKM) znajduje się tuż pod Alejami Jerozolimskimi. Stamtąd kierować się w stronę Ronda de Gaulle’a i przejść na drugą stronę alei.

Muzeum nie ma ogólnodostępnego parkingu. Przed Bramą Główną są tylko dwa miejsca dla osób niepełnosprawnych. Osoby przyjeżdżające samochodem muszą korzystać z parkingów w okolicy – najbliższe znajdują się przy ulicach Smolnej, Mysiej, Hożej i Kruczej, kilkaset metrów od muzeum.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie

To zależy od tempa i zainteresowań. Jeśli ktoś chce tylko przebiec przez najważniejsze sale i zobaczyć największe hity (Bitwę pod Grunwaldem, mumie, freski z Faras), wystarczy około 2 godzin. Ale to będzie bardzo pobieżne zwiedzanie.

Dla pełniejszego doświadczenia warto zarezerwować 3-4 godziny. To pozwoli spokojnie przejść przez wszystkie galerie stałe, zatrzymać się przy dziełach, które szczególnie przyciągną uwagę, może przeczytać kilka opisów.

Prawdziwi entuzjaści sztuki mogą spędzić tu cały dzień, zwłaszcza jeśli dojdą wystawy czasowe. W takim przypadku warto zrobić sobie przerwę – w muzeum jest kawiarnia, gdzie można odpocząć i zregenerować siły.

Druga i trzecia środa miesiąca to „ciche godziny” od 16:00 do 18:00 – muzeum ogranicza wtedy bodźce dźwiękowe i świetlne, co jest szczególnie pomocne dla osób ze spektrum autyzmu i innych wrażliwych na nadmiar bodźców.

Dodatkowe atuty i informacje

Muzeum ma dobrze zaopatrzoną księgarnię z albumami, katalogami wystaw, przewodnikami po kolekcjach. To dobre miejsce na poszukanie prezentów dla miłośników sztuki.

Dostępna jest też biblioteka naukowa – można z niej korzystać po wcześniejszym zapisie. Czytelnia mieści się w pierwszym skrzydle Gmachu Głównego, wejście od strony Ronda de Gaulle’a. Może skorzystać każdy, kto ukończył 13 lat.

Tuż obok muzeum znajduje się Park na Książęcem – przyjemna zieleń, gdzie można odpocząć po zwiedzaniu. Dobrze sprawdzi się jako miejsce na piknik dla rodzin z dziećmi, które potrzebują rozładować energię po kilku godzinach w zamkniętych salach.

11 listopada (Święto Niepodległości) gmach jest otwarty, a wstęp bezpłatny. To popularny dzień, więc trzeba się liczyć z tłumem, ale dobra okazja, by zwiedzić muzeum za darmo.

Adres: Aleje Jerozolimskie 3, 00-495 Warszawa
Telefon: +48 22 621 10 31
Strona internetowa: mnw.art.pl